Inzicht of overgave
Wat is inzicht?
Inzicht is wezenlijk kennen. Een inzicht brengt je van begrip tot zien, van kennis tot wijsheid.
Gewoonlijk ervaren wij onszelf als iemand die in de wereld staat en zijn of haar leven leeft.
Alle non-dualistische teksten getuigen echter van de waan van deze overtuiging. En welke ontwaakte maar aan het woord is, altijd weer wordt er op gewezen dat de waarheid van deze overtuiging beperkt is door de constructie waarbinnen wij het leven ervaren: tijd en ruimte.
Wanneer je tijdens je innerlijke reis gaat ontdekken dat je de wereld en jezelf hebt samengesteld uit mentale structuren, zijn dat inzichten. Inzichten doen het geloof in de realiteit van ideeën verdwijnen.
Beetje bij beetje ga je steeds helderder zien, en in het licht van je overdeelde aandacht verdampen overtuigingen en breken er steeds meer inzichten door.
Tot je grote schrik of tot je grote vreugde blijkt geen enkel idee of overtuiging stand te houden. Je merkt dat de concepten hun greep op je verliezen. Alles in je beleving wordt dunner en ijler, de dichtheid van de concepten is zo dun geworden, dat je je niet langer meer hoeft te verdedigen, niet langer hoeft te bewijzen en niet langer een splijtend standpunt in hoeft te nemen. Je hele samengestelde wereld leegt zich van betekenis en inhoud en die leegte vult met licht.
V. Je zegt dat ideeën zich legen. Is dit dan de leegte waar zo vaak over wordt gesproken?
P. Het is een belangrijke ontdekking wanneer je de leegte van het leven ziet, de leegte van de ver-beelding. Maar voor je realisatie dient deze leegte ook nog gevuld te worden met het leven zelve, met aanwezig zijn. Daar tracht menigeen zich nogal eens aan te onttrekken met een triomfantelijke conclusie dat ’het toch allemaal illusie is’. Vrijheid is vrij van iedere conclusie en van welk idee of verklaring dan ook. Vrijheid is levende totaliteit en herbergt zowel ‘leegte’ als ‘volheid’.
V. Moet je een inzicht weer los laten?
P. Is dat dan iets wat je hebt? Doordrenk je met het heldere zicht en leef de wijsheid die het inzicht je geeft.
Inzicht is geen bevrijding
V. is dat dan zelfrealisatie?
P. Hoe hoog of diep je inzicht ook is, dit is geen bevrijding, zolang er nog identiteit wordt toegekend aan degene die de inzichten heeft. Diegene die inzicht meent te hebben is zelf een concept. ‘Ik’, het eerste beginsel, het eerste concept van waaruit we de hele wereld mentaal samen stellen. ‘Ik’ is ook het laatste concept dat uiteindelijk oplost. Wanneer alles in je zacht en bereid is en alle verwachting uitgewist, wordt je overspoeld door genade. Dat is de realisatie die alle inzichten inclusief degene die de inzichten heeft doet oplossen. Ontwaken heeft niet langer de ondersteuning nodig van inzichten of kennis. Hier regeert het onmiddellijke weten dat uit een diepere bron komt dan het geheugen.
V. Wat is ervoor nodig om een inzicht te leven? Je ziet bijvoorbeeld in dat roken niet goed is, maar je rookt toch door.
P. Dit gaat over gedrag, dit gaat over je psychische structuur. Kennelijk wil je nog niet ophouden met roken, of heb je nog niet genoeg moed, of draait er nog een sabotageprogramma in de diepte van je psyche waar mantra’s actief zijn zoals: ‘ik ben niet veel waard, ik kan het niet’.
Zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen kunnen maar beter goede vriendjes van je zijn. Dan stop je met roken door de kracht van je besluit.
Zelfvertrouwen is trouwens gedurende je hele innerlijke reis van het grootste belang. Vertrouw wat je ontdekt en leef wat je ziet. Laat je diep doordrenken met het inzicht en versmelt ermee. Dan wordt je handelen synchroon met je inzicht. Dan leef je eenvoudig de helderheid en waarheid van je inzicht, dan leef je het wezenlijke kennen.
Je ziet nogal eens dat een inzicht geconceptualiseerd wordt en zo wordt het opnieuw een mentale constructie en een herinnering, in plaats van een levende werkelijkheid. Of het blijkt een aanname te zijn van een mooie tekst die je gelezen hebt. Eerlijkheid is van het grootste belang. Inzichten dienen transformerend te zijn, ze dienen je te brengen van waan naar waarheid.
V. Hoe leidt inzicht tot transformatie?
P. ‘Hoe’ is strategie en geen enkele strategie is werkelijk van toepassing. Hoe zou een strategie teweeg kunnen brengen wat altijd IS? Kom tot het twijfel loze besef dat je Thuis nooit hebt verlaten. Realiseer je wat is, nu, hier.
Dit is waarachtig je enige kapitaal: nu. Ieder moment kun je kiezen waarheid te leven. Wat is je keuze, nu: versluiering of helderheid, angst of liefde?
Leef onmiddellijkheid, zonder ‘hoe’, zonder ‘ja maar’, zonder kritiek, zonder verwachting.
V. Iedereen heeft het alsmaar over ‘nu’, maar je hebt toch een weg te gaan?
P. Er is zowel een weg als geen weg. Gezien vanuit het perspectief van de zoeker, heb je zeker een weg te gaan. De weg van het intensiveren van je verlangen, de weg van het toenemend vertrouwen en toewijding in welke vorm dan ook. Gezien vanuit het perspectief van waarheid is er natuurlijk geen weg, maar louter de intimiteit van onmiddellijkheid, natuurlijkheid levend.
Iedereen is verlicht. Je dient je dit echter zelf te realiseren. Het verschil tussen de zoeker en de ontwaakte is dat er bij de ontwaakte geen sporen meer zijn van twijfel, ontkenning of het negeren van je wezenlijke natuur.
Overgave is de bereidheid te verdwijnen met een hart in liefde
V. En wat is overgave?
P. ‘Uw wil geschiede‘ is overgave. Deze woorden klinken door de eeuwen heen en zijn nog net zo doordringend als toen zij 2000 jaar geleden gesproken werden. Binnen verschillende Christelijke tradities in onze cultuur is dit nog steeds de weg: je leven uit handen geven en je in diep vertrouwen en geloof overgeven aan Christus of aan Maria.
Binnen non-dualistische spirituele tradities is ‘overgave’ vaak minder belicht. En tja, wie geeft wat over waaraan of aan wie? Maar met deze Advaitische benadering wordt sommigen hun unieke pad ontnomen. Voor de devotionele krijger kan overgave heel wel de weg tot bevrijding zijn. Dan is het vertrouwen in de guru zo groot en de liefde zo onvoorwaardelijk dat de devotionele krijger zich te ruste legt in deze mysterieuze verbinding. Ook hier is overgave de bereidheid te verdwijnen met een hart in liefde.
V. Is dat niet zwak?
P. Hoe zwak is dat, wanneer je geen positie meer in hoeft te nemen, wanneer je niets meer hoeft te verdedigen of te bewijzen, wanneer je niemand meer hoeft te zijn? Wat een sterke benen heeft iemand, die de volle verantwoordelijkheid draagt voor zijn of haar leven en dan buigt en versmelt.
V. En als je geen guru hebt of wilt?
P Geef je dan over aan de volheid van het bestaan, aan de totaliteit van het leven, waarmee je alles toelaat en niets meer buiten sluit. Dan transformeren oordelen tot compassie en verdampt het idee iemand te zijn en zo vergeet je eenvoudig jezelf.
Of geef je over aan de stilte van je hart. Wees receptief en rust in jezelf.
In liefdevolle aanvaardende stilte zijn geen angsten noch begrenzingen. Het is hier, waar het mysterie zich openbaart.
V. Ik heb eens een grote opening meegemaakt en toen dacht ik dat ik ontwaakt was. Maar na een poosje was het weer weg.
P. Dat komt geregeld voor en dat kan nogal traumatisch zijn. Je hebt even een kijkje in het huis van God en na een tijdje tref je jezelf weer aan in de kooi van ‘ik ‘.
Iets blijkt nog niet gereed te zijn om volledig het licht te kunnen herbergen. En dan komt het er zo op aan.
V. Hoe zo?
P. Je hele innerlijke reis brengt je tot de laatste schrede. Ben je dan bereid om alles te geven en alles toe te laten?
Houd je je nog ergens aan vast? Koester je nog verwachtingen? Heb je nog ideeën over ontwaken? Hoe volkomen is je toewijding en liefde?

V. Kun je tot bevrijding komen zonder inzichten?
P. Via liefde en overgave, via karma yoga, via meditatie of de recitatie van mantra’s of ceremonies. Er zijn zovele tradities met evenzovele benaderingen. Zelfs binnen één sangha is ieders weg verschillend. Het maakt niet uit, het is maar net wat bij je past. De bhakti komt tot helderheid, de jnani wordt overspoeld door liefde. De weg van inzicht leidt je tot overgave, de weg van overgave leidt je tot inzicht.
Inzicht is een concept, overgave is een concept
Er komt echter een moment dat het niet langer vruchtbaar is alles te blijven ontrafelen. Laat dan het denken met rust en verstil. Inzicht is immers een concept, overgave is een concept.
We staan aan de vooravond van een nieuw jaar, 2012, het jaar waarvan wereldwijd de voorspellingen zijn dat het op alle gebied spannend en intens zal worden. Een cyclus van 13.000 jaar komt ten einde en we zullen allen meegevoerd worden naar een volgende niveau van het bestaan: een cyclus met een vrouwelijke vibratie van balans en licht.
Hoe urgent is het nu om te ontwaken. Je bent zelf het innig gezochte; je hoeft je enkel toe te vertrouwen aan dit innerlijke weten.
Dan gaat de zon op in je hart en zul je de ‘Shift in Consciousness’ die door alle meesters en leiders van bewuste natuurvolkeren wereldwijd aangekondigd is, ontspannen tegemoet treden.
NU is het tijd om te luisteren en gehoor te geven aan de roep van het hart:
Wees stil
ontspan, rust,
en leef Liefde,
ongeacht wat