Vraag: Zullen we eerst eens beginnen te onderzoeken wat er in een satsang gebeurt?

 

Prajnaparamita: Dat is goed. Satsang betekent samenkomen in waarheid. En wanneer we in dergelijke bijeenkomsten het woord waarheid gebruiken, verwijzen we naar 'dat' wat absoluut waar is, wat altijd waar is, wat onveranderlijk is en onmetelijk. 'Dat' is eigenlijk niet in één woord te vangen. Toch hebben we daar vele benamingen voor bedacht, die allemaal de geur van het onbenoembare in zich meedragen: wezenlijke natuur, onverdeelde essentie, of, wat minder abstract: ons werkelijke thuis, waar vrede woont, waar vrijheid woont, waar onvoorwaardelijke liefde woont en een diep mededogen. Het merkwaardige is dat juist woorden - geladen met de shakti* van de leraar - het vermogen hebben zo diep door te dringen, dat je je essentie her-innert en dat je je realiseert dat je Thuis nooit verlaten hebt. Ergens weet je het allang. Maar het lijkt wel of je zelf niet bij dat weten kunt komen. Het weten in jou moet aangeraakt worden, het moet verlicht worden. De transformatieve kracht van het woord werpt licht in je hart. Wat een wonder! En dat kan alleen maar iemand doen bij wie het woord gerealiseerd is. De kracht van het woord, zo mysterieus. 
 
Daar is een mooi verhaal over dat zich afspeelt in India. Op een dag komt een vrouw met haar zoontje bij een Meester en zegt: 'Meester, mijn zoontje snoept zoveel en dat is slecht voor zijn tanden, wilt u hem toespreken?' Waarop de Meester antwoordt: 'Kom over zes weken maar terug.' De vrouw gaat met haar kind weer naar huis en zes weken later zijn ze samen terug bij de Meester. 'Weet u nog waar ik u naar gevraagd heb?' De Meester wendt zich tot haar zoontje en zegt: 'Luister eens, mijn kind, jij moet niet zo veel snoepen, want dat is slecht voor je tanden.' De moeder kijkt de Meester vol verbazing aan en kan niet nalaten te vragen: 'Maar waarom heeft u dat de vorige keer niet gezegd?' Waarop hij antwoordt: 'Ik kon hem dat niet zeggen, want toen snoepte ik zelf nog veel te veel.' 

 
Vraag: Wat zou een zoeker zich moeten afvragen als hij het spirituele pad op wil gaan?

 

Prajnaparamita: Ik zou zo iemand het volgende ter overweging willen geven: Wil ik mijn leven tot volle ontplooiing brengen? Wil ik stevig met beide benen in het leven staan? Wil ik oordelen achter mij laten, wil ik klagen en mijn excuses achter mij laten? Wil ik mij niet langer vernauwen in welk idee dan ook? Wil ik waarachtige vrijheid, wil ik in liefde leven? En wil ik dit alles meer dan wat dan ook in mijn leven? Ik denk dat je dat besluit een keer moet nemen en daar nooit meer van af moet wijken. De kracht van het besluit en de inspiratie van je spiritueel leraar zullen je door welke situatie dan ook heen trekken. Wees geduldig en geef nooit op.
 
 
Vraag: Is de hulp van een leraar daarbij onontbeerlijk?

 

Prajnaparamita: Ik denk dat het een groot voorrecht is om in verbinding te staan met een geestelijk leraar. De leraar wijst je de weg, verlicht je pad en maakt je attent op de valkuilen. De leraar houdt onvoorwaardelijk van je, bemoedigt je, inspireert je. Wat een groots geschenk, wat een voorrecht.
Er zijn natuurlijk altijd voorbeelden waar geen sprake is van een levende leermeester, Ramana Maharshi, Ananda Mayi.* Maar voor de meesten van ons... 
 
 

 

 

Vraag: Hoe bepaal je of een leraar bij je past?

 

Prajnaparamita: Je hart geeft dat wel aan. Je voelt bij wie je hart resoneert. 
 

Vraag: Is er verschil tussen mannen en vrouwen op dit pad?

 

Prajnaparamita: Ik zie geen mannen of vrouwen. Ik zie het hart, daar ontmoeten we elkaar. Ieder mens is volkomen uniek, en er zijn precies zoveel paden als mensen die op weg zijn.

 

 

 
De roos en het zwaard

 

 

Prajnaparamita: Misschien wel, misschien niet. Wat dit betreft is mijn kompas alleen maar geweest: komt er helderheid, komt er ruimte, komt er inzicht en realisatie. In iedere uitdaging is een parel van wijsheid te vinden. In iedere sadhana* ontmoeten we de roos en het zwaard. Vaak krijg je zulke prachtige realisaties en ervaringen. Gebruik die cadeautjes om je wijsheid te verdiepen. En wees altijd bereid om je onderscheidingsvermogen te scherpen. Het leven zal je voortdurend testen. Hoe wendbaar ben je, hoe transparant ben je, hoe onvoorwaardelijk is je liefde, hoe weids je compassie.

 

 

Prajnaparamita: Ik heb heel veel van hem gekregen, ik ben diep door hem gevoed en ben hem daar oneindig dankbaar voor. Inderdaad was het destijds een groot raadsel voor mij hoe in één iemand zoveel schoonheid en grootse liefde gepaard konden gaan met zo een volkomen gebrek aan integriteit. Het was zo pijnlijk en zo moeilijk. Ik wilde vrijheid en alles stond in dienst van dat verlangen. Ik focuste mij intens op het onderricht en 'legde zijn gedrag terzijde'. En alle moeilijke situaties trachtte ik te gebruiken ter verheldering en verdieping van mijzelf. Uiteindelijk, volkomen vastgelopen in mijn ontwikkeling, besloot ik om bij hem weg te gaan. Maar weet je wat er gebeurde nadat ik bij hem weg was? Tot mijn grote verrassing viel er een loden deksel van mijn hart. Ik was me er tot dat moment niet van bewust geweest dat dit er was. Kennelijk had dat 'terzijde gelegde deel' van hem zich toch ook in mij geïncorporeerd en was hiermee mijn hart afgesloten. Dat bevrijdde zich pas nadat ik onze Guru-discipelrelatie verbroken had. De osmose in onze verbinding was zo totaal geweest. Pas veel later was ik in staat te zien dat het enkel mijn ideeën over integriteit waren geweest die me in de weg hadden gestaan. De scheiding die ik maakte bestond eigenlijk uit de voorwaarde en verwachting die ik had, dat een spiritueel leraar het onderricht zelf volledig dient te leven. Pas later kon ik zien dat het irreëel is om voorwaarden te stellen aan het bestaan. Gelukkig is de liefde tussen ons nimmer verbroken.
 
 
Vraag: En na Alexander was daar ShantiMayi?

 

Prajnaparamita: Na een periode in Lucknow bij Papaji kwam ShantiMayi in mijn leven. Bij ons eerste gesprek zei ik haar dat ik maar één ding wilde, in stilte bij haar zitten tot het einde der dagen. Vervolgens sleepte ze me zeven jaar mee over de hele wereld. Ik heb vanaf dat moment nauwelijks stilte gekend, altijd herrie, overal mensen, nooit een plekje voor mijzelf en alsmaar reizen. Allesbehalve een situatie waar ik naar verlangde. Satsangs konden mij niet langer inspireren, ik laafde mij louter aan haar aanwezigheid. Uiteindelijk was dit immense verlangen nergens meer te vinden, noch een besef van mijzelf. Op een dag zei ShantiMayi: "Spread the light all over the world." Precies hetzelfde had Alexander me lang geleden ook opgedragen.
 
 
Vraag: Heeft ShantiMayi jou ook een spirituele naam gegeven?

 

Prajnaparamita: Zij heeft mij de naam Prajnaparamita gegeven. Dat betekent: Godin van Perfecte Wijsheid en Moeder van alle Boeddha's. 
 
 
Vraag: Je bent maar kort bij Papaji geweest; wat heb je van hem geleerd?

 

Prajnaparamita: Bij Papaji heb ik heel erg gestoeid met het concept van de waarnemer. Zelfs in de meest prachtige ervaring was er nog steeds het besef van de waarnemer, er was nog steeds dualiteit. Namelijk het waarnemen van de ervaring. Pas later bij ShantiMayi implodeerde dat wat ziet, het zien en dat wat gezien wordt. Mijn gereedschap was al die tijd het zien en het onderscheidingsvermogen geweest en dat loste allemaal op, indrukwekkend.
 
 
Vraag: Vond je het niet beangstigend om geen onderscheidingsvermogen meer te hebben?

 

Prajnaparamita: Nee, angst is nooit zo mijn terrein geweest. Onmetelijkheid, oneindigheid, stil stil stil.
Wie vasthoudt aan leegte is ongeneeslijk
 

 

Vraag: Was dat je uiteindelijke ervaring?

 

Prajnaparamita: Leegte, en een groots ontzag. Alle volle dagen... er gebeurde niets, niets. Na enige tijd verdween ook deze ervaring van leegte. Ik besefte toen dat leegte ook een concept is. De ervaring van leegte is echter nodig om alle gezichtspunten te doen oplossen. Maar "wie vasthoudt aan leegte is ongeneeslijk" zegt Nagarjuna.* Nu, met het geven van satsang, valt het me zo op dat vaak die prachtige spirituele concepten prematuur terzijde worden gelegd. Begrippen als vrijheid, leegte, het pad, God, zelfrealisatie, zijn naar mijn idee beelden en woorden waar we ons mee kunnen voeden. Waarom zouden we ons niet laven aan de mysterieuze woorden die vanuit de boeken en de Meesters tot ons komen en ons volledig mee laten voeren naar hun onthulling, naar de openbaring van leegte. Laat de geur van deze concepten je meenemen en geef het bestaan de gelegenheid tot openbaring, zodat je ziet dat alles leeg is, dat je ziet dat het concept geen wezenlijke realiteit heeft. Ontneem jezelf niet de mogelijkheid tot onthulling door wat dient als een verwijzing, opnieuw vast te leggen in een overtuiging. 
 
 
Vraag: In feite saboteer je daarmee jezelf?

 

Prajnaparamita: Daarmee blokkeer je je ontvouwing vanuit een halfverteerde Advaitische* optiek. Je bezweert zo een bepaalde situatie met bijvoorbeeld: "O, alles is illusie, alles is één, ik heb geen keuze, ik kan niets doen", daar waar nu net het onderscheidingsvermogen geslepen dient te worden. Alle verwijzingen naar je essentie, iedere hint, elk concept, kun je gebruiken óf voor je sabotage, óf voor verdieping van je inzichten. De woorden hebben het vermogen om je thuis te brengen in allesdoordringende stilte. Om die reden is eerlijkheid, volkomen oprechtheid zo belangrijk. Wees bereid om echt alles in het gezicht te zien.
 
 
Vraag: Eerlijk naar jezelf kijken als oefening op bepaalde vaste momenten van de dag?

 

Prajnaparamita: Eerlijkheid is uiterst belangrijk in de sadhana. Gewoon eerlijk de situatie onder ogen zien, precies zoals die is. Niet zoals het was, niet zoals het zou moeten zijn, maar eenvoudigweg zoals het is. Het leven behoeft geen voorwaarden, behoeft geen voortdurend commentaar of interpretatie. We kunnen louter zijn met wat is.
Vijftien minuten per dag, leg alles neer en doe niets, hoor de wind in de bomen, hoor de bel van de tram, zie een kind huppelen in de straat, een man die een dak repareert. Benoem niets, geef nergens commentaar op, wees daar waar je aandacht valt en verder niets. Iedere dag een kwartier, een openbaring.
 
 
Vraag: Welke rol speelt discipline op het spirituele pad?

 

Prajnaparamita: Wij denken bij het woord discipline altijd aan tucht, maar het betekent leren, onderricht, de leer, de Dharma. Ja, de discipel heeft een openheid en bereidheid nodig om het onderricht te ontvangen. Spiritualiteit is niet alleen daar waar satsang gegeven wordt. Het is een passie en toewijding voor het leven, het is een manier van leven. In Satsang word je geïnspireerd, je onderscheidingsvermogen aangescherpt en de liefde verdiept. En in de uitdagingen van alledag word je gelouterd en kun je je inzichten leven. Als kind al vond ik het woord discipel het mooiste woord dat ik kende, terwijl ik niet eens wist wat het betekende. Het was mijn geheime woord. Ik wilde als ik groot zou zijn discipel worden, het leek mij de mooiste vorm van leven, al wist ik niet wat dat inhield. Zo zie je weer dat het weten ergens altijd al is.
 

 

 
Zelfrealisatie is geen ultieme staat van zijn

 

Vraag: Dat kind, dat zo hield van dat woord discipel, was dat gelukkig?

 

Prajnaparamita: Dat kind groeide op in een stabiel gezin, waar het aan niets ontbrak. Toch was ik niet echt gelukkig, ik was nooit echt vervuld, ik voelde me zo eenzaam en verloren en dacht zelfs dat dit normaal was. Ik weet nog goed dat ik op de middelbare school zat en dacht: als ik nou maar in Amsterdam woon, medicijnen studeer en een vriendje heb, dan zal ik wel gelukkig worden. En wat denk je? Ik woonde in Amsterdam, had een vriendje en studeerde medicijnen, ál mijn verlangens waren vervuld en nog steeds was ik niet gelukkig. Dat was een grote schok voor me. Ik was negentien jaar en had geen enkel verlangen meer. Toen wist ik zeker dat het geluk van de wereld mij nooit zou kunnen vervullen. Diep in mijn hart was ik wanhopig en ik schreeuwde naar het universum om hulp.

Tien jaar later ontmoette ik Alexander, en in zijn ogen zag ik voor het eerst 'thuis'. Zijn blik was al voldoende. Ik wist nu dat het mogelijk was me te verlossen van die existentiële eenzaamheid. Mijn sadhana kon eindelijk beginnen en ik stortte mij in het louterende vuur... En nu, na twintig jaar van toewijding en de inzet en liefde van mijn leraren, prachtige inzichten en realisaties. Het is nooit klaar, er is geen eindstation. Zelfrealisatie is geen ultieme staat van zijn. Realisaties kunnen altijd dieper, steeds subtieler, steeds meer verfijnd. Laten we ons de beroemde Mantra* uit de Hart-sutra* herinneren: "Gate Gate Paragate Parasamgate Bodhi Shava": Ga, ga voorbij, voorbij het hoogste, voorbij de hoogste realisatie, ga ook daar aan voorbij.

Wat kun je zeggen, leef in overgave, leef met een wagenwijd open hart, waar alles in en uit kan wandelen. Zie dat niets enige realiteit heeft. Alles is transparant, volkomen leeg, leegte geladen met potentie. En wanneer er ergens een frictie is, is dat precies de plaats en het moment om dieper te buigen en het zien te scherpen.
 
 
Vraag: Wat betekent het voor jou om satsang te geven?

 

Prajnaparamita: Pas nadat ShantiMayi me drie keer had aangespoord om satsang te gaan geven, kwam ik in actie.

Wat een privilege dat ik dat mag doen, wat een immens vertrouwen zowel van mijn Meester als van hen die naar satsang komen en hun harten openen. Geleidelijk aan zijn de satsangs zich gaan uitbreiden en steeds meer centraal komen te staan in mijn leven. Maar, er is niemand die satsang geeft. Het onderricht is geen onderricht. Er is geen pad wat leidt tot realisatie. De ware aard van de hele manifestatie is louter aanwezigheid. Wezenlijk beweegt er niets, gebeurt er helemaal niets, stil. En tegelijkertijd; toen ik net begonnen was met het geven van satsang, welde er een enorm sterk verlangen in me op om de hele wereld in mijn armen te nemen. Een verlangen om te doen wat ik kan om het lijden te verlichten.
 

 

 
Meditatie en mantra's

 

Vraag: Opnieuw een verlangen?

 

Prajnaparamita: Verlangens kunnen vrijuit opwellen, er is geen identificatie. Ik weet dat verlangens geen enkele substantie hebben, dat de wereld en het lijden geen wezenlijke realiteit hebben. Maar toch... En dit besef is volledig in de geest van de Sacha-traditie*, de lijn van Meesters waar ik via ShantiMayi mee verbonden ben. Haar Meester, Sri Hans Raj Maharajji, is het grootste gedeelte van de dag in diepe meditatie en gebed, gericht op bevrijding voor allen en transformatie van de wereld. Het gebed wordt gezien als een verzoek, gesproken van God tot God. Ook zijn Meester, Sacha Baba, voelde zich overweldigd door compassie. Op een dag, ziend dat het hele universum een expressie van God is, maar slapende, kwamen de woorden tot hem: "Prabhu Aap Jago, Paramatma Jago, Mere Sarva Jago, Saravatra Jago" (God ontwaak, God ontwaak in mij, God ontwaak overal). Deze roep om genade wordt nu sinds bijna een halve eeuw dagelijks gezongen in de traditionele Vedische ashram van Maharajji in India. Wijsheid, liefde en compassie, deze drie zullen tot volle bloei moeten komen in onze ont-wikkeling. De uitdrukkingsvorm is natuurlijk bij iedereen heel verschillend.
 
 
Vraag: Zou de wereld er nog slechter aan toe zijn als er niet overal ter wereld zou worden gemediteerd voor een betere wereld?

 

Prajnaparamita: Over de hele wereld wordt zo verschrikkelijk hard gewerkt. Er zijn tegenwoordig veel nieuwe groeperingen die zich ieder op hun eigen wijze inzetten voor de natuur en voor de wereld. Ik vertelde ook al over de inzet van de Meesters in de Sacha-traditie. En denk eens aan de talloze monniken en nonnen die wereldwijd in tempels en kerken mediteren, al vele eeuwenlang. Er is een pre-Columbiaanse indianenstam in de Sierra Nevada. Zij heten de Kogi's en hun leven is gericht op het beschermen en behoud van het evenwicht in de natuur. In 1996 hebben ze voor het eerst sinds vierhonderd jaar van zich laten horen. Zij wilden 'Younger Brother', ons, waarschuwen voor de rampzalige gevolgen voor de natuur, veroorzaakt door onze manier van leven. Ze hebben de BBC uitgenodigd en een film gemaakt, daar ze voelden niet langer in staat te zijn de balans van de wereld in stand te houden met hun meditaties. Zij geloven dat de enige hoop voor ons is dat 'Younger Brother' tot inzicht komt en totaal anders gaat leven. Zij tonen ons in de film wat zij weten over het evenwicht van de mensheid, de natuur en de spirituele wereld.* De Kogi's zeggen iets heel mooi: "Als wij Mama's - de zelfgerealiseerden onder hen - sterven, wie zorgt er dan voor het hart van de wereld? Als wij mama's sterven, zal er geen regen vallen, zullen de bomen niet groeien; de rivieren zullen opdrogen, en alles zal zwart worden... Of zal het toch regenen, en zullen de bomen blijven groeien, en de rivieren blijven stromen?" Dat is zo zuiver! Ze doen gewoon hun gebeden en meditaties, ze claimen niets. Dat is de houding van een Bodhisattva.*
 
 
Vraag: Wat is volgens jou het wezenskenmerk van het gebed, van de mantra's?

 

Prajnaparamita: Een mantra is een trillingsformule, een precisiefrequentie die een signaal overbrengt naar het bewustzijn. Mantra's worden gebruikt om het hart te openen of om een bepaald resultaat te bewerkstelligen. De meest bekende mantra is Aum. Dat is hetzelfde als het woord Amen, zoals wij dat kennen in het christendom. Er is een tijd geweest dat de mensen in mantra's spraken. Het gesproken woord had daarmee een diepe en pregnante betekenis.  De rishi's* zagen de mantra's. Zo zagen zij ook de frequenties die er in het lichaam zijn. De vibratie van onze ademhaling wordt bijvoorbeeld uitgedrukt in de mantra "Hamsa soham hamsa soham hamsa soham". Inademend: hamsa, uitademend: soham. En dat betekent: wie ben ik? ik ben Dat.

In de spirituele traditie van Sacha neemt de Gayatri-mantra een belangrijke plaats in. Het woord gayatri betekent 'metrum' of 'ritme', en het betekent ook bescherming. De Gayatri-mantra is een van de oudste gebeden die de mensheid kent, haar duiding zo oud als het licht. Wereldwijd spiraalt deze diep ontroerende mantra vanuit talloze harten in een gebed voor vrede voor allen. Er wordt gezegd dat wijsheid is vervat in de zo krachtige Sanskrit klanken van de Gayatri-mantra en dat alle kennis van alle werelden hieruit geboren wordt. Er wordt gezegd dat deze vibratie identiek is aan de levenskracht in de natuur. Zowel het beluisteren als het reciteren van deze mantra heeft een zuiverende en diep helende werking. De aanroep is een verzoek om ontvankelijk te worden voor de heilige wijsheid die de ervaring doordringt en welke in essentie onze wezenlijke natuur is. Eeuwenlang was deze mantra geheim en slechts toegankelijk voor Brahmaanse priesters, die deze uitsluitend in stilte beoefenden. Tegenwoordig heeft iedereen het voorrecht deze mantra te reciteren. Omdat deze mantra universeel is qua verzoek en inhoud, behoort zij niet toe aan een bepaalde religie. De hindoes waren de beschermers van de Gayatri en via hen is deze mantra aan de wereld gegeven. In het Sanskriet luidt hij: 

 

Om Bhur Bhuvah Svah
Tat Savitur Varenyam
Bhargo Devasya Dhimahi
Dhiyo Yonah Prachodayat
 

 

Door alle lagen van ervaring
is 'Dat', de ware aard die het bestaan verlicht,
het allerhoogste ene.
Mogen allen, door subtiele en meditatieve intelligentie,
de verheven schittering van verlicht bewustzijn gewaar worden
 

 

 
Guru

 

 

Prajnaparamita: In spirituele kringen wordt voor leraar veelal het Sanskriet woord 'Guru' gebruikt, wat leraar betekent. In India kun je een Guru hebben voor muziek, of bijvoorbeeld een Guru voor danslessen. Het Sanskriet woord is samengesteld uit gu, wat donker betekent, en ru, wat licht betekent. De Guru die je begeleidt op je innerlijk pad naar zelfrealisatie, de SatGuru, is eigenlijk geen persoon, maar een principe. Je zou kunnen zeggen: dat principe wat je van duisternis tot licht brengt, van onwetendheid naar wijsheid. De Guru houdt je een spiegel voor. Het spiegelt je naar de innerlijke Guru die zetelt in je hart, zodat het sluimerende weten in jou kan ontwaken.
 
 
Vraag: En als je fysieke Guru sterft?

 

Prajnaparamita: Veel mensen blijven trouw aan hun leraar, ook na het overlijden. Naar mijn idee gaat het om het principe waar je trouw aan belooft, niet een 'persoon'. Blijf trouw aan je verlangen tot zelfrealisatie. De bemoediging van de leraar, ook na zijn dood, zal er voor je blijven. De verbinding en de liefde zijn niet te verbreken. Ik stimuleer de mensen om opnieuw een levende Guru te vinden, zodat je makkelijker bijgestuurd kan worden en op je schouders kan worden getikt zodra je maar realiteit begint toe te kennen aan welk concept dan ook. De psyche is zo subtiel. Laat je dit voorrecht niet ontnemen door misplaatste gevoelens van trouw en schuld. Er zijn niet meerdere Guru's, Guru is één, maar het laat zich zien in je leraar, in je hart en in het leven zelf. Laten we ophouden waar dan ook scheidingen aan te brengen. Niet alleen tussen deze en die Guru, maar ook tussen mij en jou, binnen- en buitenwereld, mijn spirituele leven en mijn maatschappelijk leven. Kijk eens wat alleen al het idee van een ego een immens gevoel van afscheiding en isolement geeft. Het is tijd om alle ideeën van separatie achter ons te laten en te komen tot het zien van één, tot het zien van de totaliteit van het bestaan.
 
 
Vraag: Dat besef van eenheid, is dat je uiteindelijke onderricht?

 

Prajnaparamita: Bij dit besef van één staat genade op je te wachten om je mee te nemen naar volkomen stilte alwaar het mysterie ontsluierd kan worden. Je komt tot een diep ontspannen in eenvoud en natuurlijkheid. Niets speciaals, gewoon, buitengewoon.
 
 
Vraag: Zonder 'Big Bang'?

 

Prajnaparamita: De Big Bang is een mythe. Mensen verwachten een soort vuurwerk van absorptie in het Absolute. Dat kan, maar dat hoeft helemaal niet het geval te zijn. Het kan iets nauwelijks waarneembaars zijn dat je doet vestigen in Dat waarin je altijd al gevestigd bent. Soms gebeurt het bijna ongemerkt. Je sadhana kan zijn als een lange wandeling door de ochtendmist, waarna je bij thuiskomst pas merkt dat je helemaal doorweekt bent. Wees stil. Het gouden embryo moet zich stabiliseren. Behoed het en bescherm het. Ramana Maharshi zat vele jaren in stilte.
 
 
Vraag: Zou jij jouw satsangs Advaita willen noemen?

 

Prajnaparamita: Ik ben natuurlijk heel erg bevrucht door Advaita Vedanta.* ShantiMayi is zich in de loop der jaren steeds meer gaan verdiepen in het Mahayana-boeddhisme, ch'an en zen. Hier kwam intens onderricht uit voort en haar discipelen mochten meedrinken uit die peilloos diepe, zo heldere bronnen. Ik pluk nu uit een hele grote tuin waar de Advaita een van de bloemen is, een wonderschone weliswaar. De bron van alle waarachtig onderricht is één.
 
 
Vraag: Wat gebeurt er precies als we ergens door geraakt worden?

 

Prajnaparamita: Wie weet. Hoe opener, hoe dieper we geraakt kunnen worden. Maar de gevoelens en gedachtes blijven niet meer zo hangen. In deze openheid, de ruimte zelve, is niets om aan 'vast te haken'. Alles komt en gaat en komt en gaat en komt en gaat. Kunnen we hierin vinden dat wat altijd is?
 
 
Vraag: Uiteindelijk gaat het om ontspanning?

 

Prajnaparamita: Ontspanning van je wezen is veelal een van de laatste dingen die je kunt toelaten. Het gaat tot in het diepst van je cellen en veelal kom je pas na een grootse inzet tot een diepe ontspanning, kom je tot leven in overgave.
 

 

 

 

Vraag: Dat klinkt niet goed in onze instant-maatschappij waar we alles nu en totaal willen hebben, ook verlichting.

 

Prajnaparamita: We leven niet alleen in een instant-maatschappij, maar ook in een maatschappij van overvloed, ook wat spiritualiteit betreft. In elke boekhandel vind je tegenwoordig de prachtigste boeken waarin verwezen wordt naar je wezenlijke natuur en overal in ons eigen land kun je naar satsang gaan. Er is zoveel beschikbaar en het ligt zo onder handbereik. Vroeger was je maanden onderweg om in India te komen en dan moest je zoektocht nog eens beginnen om een leermeester te vinden in vaak uiterst onherbergzame streken. Nu vlieg je er in een dag heen met een boekje op zak met alle informatie over waar de ashrams* en de Meesters te vinden zijn. Alles is zo beschikbaar en dat kan aanleiding geven tot vervlakking.

 

Maar in spiritualiteit gaat het nu net om oneindige verdieping en hebben we kwaliteiten nodig als volharding en grenzeloos geduld. We hebben veelal zulke prachtige boeken gelezen en we zijn bij zo veel leraren geweest. Laten we eenvoudig al dat schoons tot uitdrukking brengen in ons leven. 

 

 

 

Prajnaparamita: Ik moedig de mensen aan om midden in de wereld te blijven. Leef het leven voluit. In de wereld maar niet van de wereld. Als een eendje in het water, maar zelf niet nat. Wees een licht voor je omgeving. Wees vrij. Vrij van illusies van gebondenheid, vrij van ideeën van identificatie, vrij van angsten, vrij van schuld, vrij. Leef het, het maakt niet uit of dat achter de kassa is bij de supermarkt of op kantoor; leef het. De wereld heeft jou nodig, jouw helderheid, jouw compassie, jouw liefde en jouw vreugde. Leef je diepste wijsheid, midden in de wereld.
 
 
Vraag: En tegelijkertijd met je aandacht op Dat gericht blijven?

 

Prajnaparamita: Altijd, zoals een moeder immer met haar aandacht bij haar baby is, wát ze ook doet, haar aandacht is bij haar kind, zelfs als ze slaapt, zodra haar baby huilt wordt de moeder wakker. Die aandacht.
 
 
Vraag: Kan het initiëren daarbij helpend zijn?

 

Prajnaparamita: Ja zeker, initiatie is een intens en diep ritueel, wat heel voedend en behulpzaam kan zijn in de sadhana.
 
 
Vraag: Welke zorg behoeft ons lichaam?

 

Prajnaparamita: Ik zie het lichaam als je voertuig, zorg er goed voor. Zonder lichaam is zelfrealisatie niet mogelijk. Maar het is niet altijd makkelijk om de identificatie met het lichaam te doorzien, zeker niet als je ziek bent of pijn hebt.
In sommige tradities wordt het lichaam gezien als een zak met botten, en wordt het belangrijk geacht dat het lichaam versterft. Boeddha is aanvankelijk ook deze weg gegaan, maar uiteindelijk vond hij vrede in het neerleggen van ieder dogma en bracht hij de Dharma* als de zogenaamde middenweg, de natuurlijke weg.
 
 
Vraag: Geldt die natuurlijke weg ook voor de kundalini?*

 

Prajnaparamita: Mocht je hierin geïnteresseerd zijn, ga dan naar een kundalini-Meester, die je hierin heel zorgvuldig kan begeleiden. Anders is het spelen met vuur. Het pad waarop ik de mensen meeneem is er een van volkomen natuurlijkheid, van een natuurlijke ontvouwing. De kundalini-energie vindt zo zijn eigen weg in je sadhana. Je hoeft niets op te wekken. En je kunt prachtige ervaringen krijgen, grote ontroering, duizelingwekkende bliss, maar thuis woont vrijheid die niet ervaren kan worden.
 
 
Vraag: Zie je het ego, net als het lichaam, ook als een voertuig?

 

Prajnaparamita: Ik zie geen ego. Als ik echt goed kijk kan ik niet zoiets ontdekken als een ego. Hooguit een mandje vol ideeën die we verzameld hebben en waarvan we zeggen: 'dit ben ik.' Er is geen ego, maar alleen een besef daarvan. Mensen zeggen vaak dat ze van hun ego proberen af te komen. Wat betekent dat? Waar moet je vanaf? En wie is dat dan die dat wil? Zie eenvoudig dat het concept geen realiteit heeft.
 
 
Vraag: Tot slot; hoe bijzonder is het om mens te zijn?

 

Prajnaparamita: De woorden die bij mij opkomen zijn ontzag, verwondering en dankbaarheid. 
 

 

 

  

 

* Shakti: energie, vermogen.
* Ramana Maharshi en Ananda Mayi: beiden zeer bekende en gerespecteerde Guru's in India uit de twintigste eeuw.
* Guru: letterlijk: 'verwijderen van duisternis'; gu betekent duister, ru betekent licht. Leraar, Meester.
* Sadhana: spirituele methode of oefening.
* Alexander Smit: spiritueel leraar in Nederland in de laatste twee decennia van de twintigste eeuw; leerling van Nisargadatta uit Bombay.
* Nagarjuna: een van de grootste meesters van boeddhistische dialectische filosofie in India rond het begin van onze jaartelling.
* Advaita: letterlijk: 'niet twee'. Een school van Vedanta, die benadrukt dat alleen Brahma bestaat en dat de wereld en het individuele zelf daar illusoire beelden in zijn.
* Mantra (Skt.): een met kracht geladen lettergreep of heilig woord om te reciteren of innerlijk te herhalen.
* Hart-sutra: een 1500 jaar oude, in mantra's geschreven Sanskriet-tekst, waarin de essentie is neergelegd van wat zich later ontwikkelde tot de ch'an- en zen-traditie.
* Sacha: waarheid, ook: de naam van de traditie waar Prajnaparamita, via haar leermeester ShantiMayi, mee verbonden is.
* "From the Heart of the World" uitgegeven door Mystic Fire Video.
* Bodhisattva: iemand die tot realisatie komt om zich te wijden aan het oplichten en de zelfrealisatie van allen.
* Rishi: letterlijk een ziener
* Advaita Vedanta, Mahayana-boeddhisme, ch'an, zen: belangrijke non-dualistische stromingen.
* Ashram: verblijfplaats van heilige met leerlingen.
* Dharma: de kosmische wet, het onderricht; zien wat is.
* Kundalini: een latente psychische energie die, wanneer geactiveerd, oprijst door een subtiel kanaal langs de ruggengraat. 
 

Geplubiceerd in 'Welkom in Satsang', Paul Blok