Prajnaparamita spreekt over stilte

 

 

 

 

 

Wat is stilte?
 
We denken meestal dat stilte afwezigheid van geluid is. Maar wat hoor je eigenlijk wanneer er geen geluid is? Het kan zijn dat je je hartslag hoort, of de wind in de bomen, of subtiele geluiden die je gewoonlijk niet waarneemt. Sommigen horen wel eens een oer-klank, het oorspronkelijke geluid, in de Veda's 'Aum' genoemd, de allereerste, eeuwig aanwezige geluidstrilling van waaruit alle andere geluiden geboren worden en waaruit alle creatie voortkomt. Stilte zelf kan niet waargenomen worden. Jij bènt stilte, de stilte van je hart.   

De stilte die jij bent is als een onmetelijk hart,
alles omvattend en alles doordringend.
Deze stilte is de mystieke geliefde
zich openbarend aan niet langer wijkende waarheid
als vrede, als vrijheid, als genade.

 

Is er een weg naar stilte?

 

De weg naar stilte is iedere weg die naar je hart voert. Alle spirituele wegen leiden uiteindelijk naar stilte, omdat alle wegen je thuis brengen, naar de tempel van je hart. Werkelijke stilte kan niet worden bereikt, het is altijd aanwezig.  Werkelijke stilte zal zich aan je onthullen wanneer je ophoudt te verklaren en te redeneren, wanneer je receptief wordt en bereid innerlijk te luisteren. 

 

 

Wanneer het denken tot rust komt
en een onwankelbaar vertrouwen
je doet overgeven aan je gelouterde hart, 
zal de taal der stilte luid tot je spreken
en zul je de zegen der stilte
ten diepste kunnen ontvangen.

 

In stilte huist het open geheim 
dat niet kan worden beschreven
waarover niet gesproken kan worden,
maar wat zich laat zien
in iedere handeling
in elk woord,
in elke ademtocht,
in louter een gebaar.

 

En dan zie je
dat er helemaal geen weg is,
dat je nooit een pad betreden hebt,
dat je thuis nimmer verlaten hebt.

 

Dan zie je
dat de moeizame weg die je gegaan bent,
de reis was van je hoofd naar je hart                  
van onwetendheid naar wijsheid
van strijd naar vrede
van ik naar Gij.

 

 

Wat was uw weg?
 
Advaita Vedanta* was mijn eerste liefde. Mijn meester, Alexander Smit, was een discipel van de Indiase meester Nisargadatta. Toen ik hem ontmoette en in zijn ogen 'thuis' herkende, realiseerde ik mij dat hij dàt leefde waar ik heel mijn leven al naar verlangde en zonder aarzelen wierp ik mijzelf in het vuur van zijn wijsheid en leiding. Gedurende een decennium volgde ik al zijn bijeenkomsten en las ik hartstochtelijk alle boeken over non-dualiteit, onverzadigbaar het onderricht absorberend.

Later heb ik wereldwijd vele meesters ontmoet en een aantal winters heb ik bij Poonjaji* in India doorgebracht. Daarna ontmoette ik ShantiMayi* en zat ik nog vele jaren in stilte aan haar voeten, badend in haar aanwezigheid, met een hart in vuur en vlam.

Geleidelijk aan ontstond er een onvoorwaardelijke bereidheid en overgave en doofde alle verwachting uit.
En toen kwam het moment waarop tijd zelf verdween, en mijn hele wezen zich vulde met onovertroffen genade, met licht, met vrede. Ik was niet meer en eindelijk kon de feniks uit de as oprijzen.

 

Na een tijdje drong ShantiMayi er op aan, net als mijn eerste Advaita meester twintig jaar geleden voorspelde, om mijn leven beschikbaar te stellen om allen met een verlangend hart de weg naar huis te wijzen. Beide meesters stuurden mij met deze opdracht de wereld in en met grote dankbaarheid vervul ik deze levensmissie.

 

Het lijkt er op alsof er veel verschillende wegen zijn. Wat is uw ervaring?
 
Er zijn zoveel wegen als er mensen zijn die ze bewandelen. Het meest geschikte pad is het pad dat jouw ontwaken het beste dient. Sommige mensen zijn van nature devotioneel, sommigen bloeien op wanneer de dienen, anderen hebben een groot onderscheidingsvermogen en weer anderen geven zich simpelweg over. Maar het verbazingwekkende is dat elk pad jou ten dienste kan zijn. Je wezen legend en louterend, kom je tot het besef dat het leven zelf de ultieme weg is. Hoe eerlijker je durft te zijn, hoe luider je de 'wake-up-call' hoort in controle, in manipulatie, in gevoelens van trots of in gehechtheid.

 

Wàt je ook maar verdedigt
wàt je ook maar tracht te vermijden,
dit is het moment
om vermeende controle los te laten
en te buigen
voor de wil van het bestaan.

 

Dit moment kun je kiezen
om dankbaar te zijn    
of te klagen,
om je lege handen te eren
of je gebalde vuisten,
om waarheid te dienen
of waan.

 

 

Het bewandelen van de weg betekent in steeds dieper vertrouwen leven op het kompas van waarheid.  Beetje bij beetje kom je tot de erkenning dat wàt je maar waarneemt illusie is, niet meer dan een hologram. Je gaat zien dat alles wat bestaat in essentie leeg is en geen enkele substantie kent. Je laat simpelweg bedrieglijke ideeën los en geeft je over aan wat je ten diepste eigenlijk altijd al wist: niet wetende waarheid.  

Tegenwoordig beweren veel mensen dat de leiding van een Guru niet langer noodzakelijk is. Maar ik zie nauwelijks wezenlijk resultaat bij degenen die de liefderijke en confronterende begeleiding van een lege spiegel afhouden.
Het is zeker waar dat je de ware aard van het bestaan diep kan doorzien door boeken te lezen, te reflecteren en te mediteren, maar het oversteken van de oceaan van samsara* is zo subtiel en zo totaal…..

 

 

De hele reis,
waarin je alle angst
en alle belang offert
op het altaar van waarheid,    
is in feite een aanloop
tot het nemen van de laatste stap.

 

Het is pas deze allerlaatste stap
die je thuis brengt.
En deze laatste stap
wordt zelden gemaakt.

 

In deze laatste stap
alleen en in diepste stilte
wordt in een tijdloos moment
alle weten,
alle inzichten,
en elk besef van ik
uitgewist
en word je overspoeld door vrede,
voor altijd.

 

 

 

Hoe immens dankbaar was ik met de onmetelijke genade van een meester aan mijn zijde, uiteindelijk resulterend in het overgeven van mijn leven aan het koninkrijk van Liefde, aan het mysterie van niet-weten.

 

Is het zijn met een meester een stille weg?
 
Ten diepste, ja. Maar het vraagt nogal wat vertrouwen en openheid om het al doordringende stille onderricht te kunnen ontvangen. Het stille onderricht is de zegen en genade in de verlichte spraak, in de gebaren, de aanraking, in louter de aanwezigheid van de meester. De weg die men gaat is de weg van het verfijnen van het vermogen om te ontvangen. Je opent je, zodat je het vol-ledige leven kan ontvangen, zodat je al wat is kan herbergen, precies zoals het is, en niet langer zoals jij wilt dat het is.

 

Vastberaden
en niet wijkend
je pad gaand,
kneedt het leven
diegene die bereid is
om niemand te zijn,
om alleen maar te zijn.
Alles ontvangend 
levend als perceptie,
liefde levend.

 

Hebben wij plaatsen van stilte, zoals ashrams*, nodig voor zelfrealisatie?
 
Zelfrealisatie kent geen voorwaarden. Hoezeer heb ik verlangd naar stilte, hoezeer heb ik verlangd naar het leven in een ashram of een klooster. Hoe nodig dacht ik dat dit voor mij zou zijn. Ik wilde niets anders dan stilte, niets anders dan voor altijd in stilte samenzijn met mijn meester. Ik heb het nooit gekregen. Overal waar we samen waren, zelfs op de ashram, was er lawaai, waren er verbouwingen, herrie van machines, muziek en gepraat. Dit verlangen naar stilte is nooit vervuld, maar uiteindelijk loste dit intense verlangen eenvoudig op kwam er een diepe kalmte in een besef van altijd aanwezige volkomenheid.

 

 

 

Het is niet het vervullen van verlangens
wat ons bevrijdt,
het is de realisatie
dat vrijheid
vrij van verlangen is.
 
Werkelijke stilte doordrenkt alle geluiden,
werkelijke stilte is nergens niet,
werkelijke stilte kan gevonden worden,
zelfs in de loopgraven, temidden van strijd.

Maar toch, plekken van stilte kunnen je zo diep voeden, zoals de natuur, een tempel of een diepe meditatie.

 
Laad je op daar waar stilte is,
rust diep uit daar waar stilte is,
drink van stilte, laaf je
en wees geïnspireerd en bemoedigd
om je volledig over te geven
aan de ultieme plek van stilte,
het innig gezochte
ondeelbare zelf
wat je bent.
 

 

 

Zou het zo kunnen zijn dat Westerlingen wat anders nodig hebben dan mensen uit het Oosten?
 
Wat is het verschil tussen mensen uit het oosten of het westen? Mensen zijn mensen, slimme mensen, saaie mensen, lange mensen, rijke mensen, klagende mensen, blije mensen, drammerige mensen, blank gekleurde mensen of bruin of zwart. Allen hebben voedsel, onderdak, onderwijs en een ondersteunende liefdevolle omgeving nodig. Helaas zijn er wereldwijd maar een handjevol mensen die deze basisbehoeften mee krijgen. Miljoenen mensen zwoegen elke dag weer om slechts te kunnen eten. Het is belangrijk om hier eens bij stil te staan, vooral wanneer we de neiging hebben om te klagen, omgeven als we zijn door onze materiële luxe en comfort.

 

Wat hebben we nou werkelijk nodig? Ik lees in de kranten wat ik nodig schijn te hebben, ik hoor op de televisie en zie in de winkels wat ik nodig schijn te hebben. De cultuur waarin we leven van alsmaar-meer,  is een surrogaat voor het verlangen naar liefde en geluk en een poging om angst en pijn te bedekken en vermijden. Voor sommigen echter lijkt niets goed genoeg te zijn. Zich realiserend dat rijkdom, succes, status, noch gezondheid werkelijk vervullend  zijn, zoeken zij zingeving en wellicht spirituele leiding .

 

Komende bij een meester neemt men echter hetzelfde patroon van verlangen en vermijding met zich mee. En daarmee denk je te weten wat je nodig hebt en meen je te weten wat goed voor je is. Maar dat weet je niet. Wanneer je de leraar maar de kans geeft, word de diamant die je bent steeds fijner gepolijst en word je op bekwame wijze gemanoeuvreerd  naar onbekend terrein, voorbij alle op angst en verlangen gebaseerde strategieën, naar dat wat je echt het allermeest nodig hebt, Liefde. 

 

 

 

Liefde is de grote heler.
Liefde is grenzeloos, en onverdeeld
en kent geen begeerte en geen angst.
Liefde is zichzelf genoeg en vervuld
en laat zich zien in compassie,
in rust, in eenvoud, in vreugde.

 

Deze ultieme Liefde, 

immer stil aanwezig
in het heiligdom van je hart.

 

Wees stil en vertrouw je toe.

 

 

 

* Advaita Vedanta: non-dualistische stroming, waarin beweerd wordt dat alleen het Absolute als essentieel beginsel bestaat en dat alle verschijningsvormen in het bestaan illusie zijn. Advaita: letterlijk: 'niet twee'. Een school van Vedanta, die benadrukt dat alleen dat de wereld en het individuele zelf daar illusoire beelden in Poonjaji: H.W.L. Poonja,  leerling van Ramana Maharshi

* ShantiMayi: meester van Prajnaparamita

* Samsara: de cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte

* Ashram: verblijfplaats van een heilige met leerlingen